Header_Schallschutz-im-Hochbau_1960x600

Izolacja akustyczna w budownictwie– dlaczego należy już wcześniej uwzględnić instalacje sanitarne

Izolacja akustyczna jest jedną z kluczowych cech jakościowych nowoczesnych budynków. Nie jest to jednak wyłącznie kwestia komfortu, ale wymóg wynikający z przepisów budowlanych. W budownictwie mieszkaniowym ma on decydujący wpływ na komfort mieszkania i zadowolenie mieszkańców. Jednocześnie wpływa on w biurach i placówkach edukacyjnych na koncentrację, wydajność i komfort przebywania. Rola instalacji sanitarnej jest często niedoceniana. Armatura, ułożenie przewodów i montaż mają bezpośredni wpływ na późniejszy poziom hałasu. Ten, kto myśli o izolacji akustycznej w sposób kompleksowy i uwzględni ją odpowiednio wcześnie już na etapie projektu, zapewnia bezpieczeństwo wszystkim zainteresowanym.

Izolacja akustyczna to coś więcej niż wartość minimalna

Izolacja akustyczna i akustyka pomieszczeń są ważne z kilku powodów:

  • Zdrowie i dobre samopoczucie: Nadmierny hałas może powodować stres, zaburzenia snu, a nawet utratę słuchu. Dobra izolacja akustyczna przyczynia się do redukcji hałasu i poprawia zdrowie.
  • Wydajność pracy: W biurach i placówkach edukacyjnych dobra akustyka pomieszczeń poprawia zrozumiałość mowy i koncentrację, co sprzyja wydajności podczas pracy i nauki.
  • Jakość życia: W budynkach mieszkalnych skuteczna izolacja akustyczna poprawia jakość życia, zwiększając prywatność i komfort mieszkańców.
  • Wymogi prawne: Spełnienie norm dotyczących izolacji akustycznej jest wymagane przez prawo i pozwala uniknąć konsekwencji prawnych.
     

Jak powstaje dźwięk?

Dźwięk powstaje w wyniku drgań rozchodzących się w powietrzu lub elementach konstrukcyjnych. W budynkach rozróżnia się przede wszystkim dźwięk powietrzny, który rozprzestrzenia się w powietrzu, oraz dźwięk materiałowy, który jest przenoszony przez elementy konstrukcyjne, takie jak ściany, sufity lub rury.

Środki ochrony akustycznej: Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów

Środki ochrony akustycznej w budynkach dzielą się na izolację akustyczną zewnętrzną(okna, ściany, dachy) oraz izolację akustyczną wewnętrzną (izolacja akustyczna powietrzna, izolacja akustyczna odgłosów kroków, ochrona przed hałasem instalacji technicznych budynku) . Skuteczność izolacji akustycznej budynków zależy w dużej mierze od dobrego projektu i staranności wykonania prac wykończeniowych.

Izolacja akustycznazapewnia trwały efekt w codziennym użytkowaniu i w przeciwieństwie do wad wizualnych nie można jej ukryć. Odgłosy dochodzące z sąsiednich mieszkań lub z instalacji szybko powodują niezadowolenie.

Typowe skutki:

  • Skargi użytkowników
  • Zgłoszenia wad i naprawy
  • Dyskusje na temat odpowiedzialności

Również w budynkach publicznych, takich jak biura, szkoły lub inne placówki edukacyjne, obowiązują szczególne wymagania dotyczące cichego i wolnego od zakłóceń otoczenia. Niespełnienie tych wymagań ma bezpośrednie skutki dla użytkowników i administratorów.

Typowe skutki:

  • Zmniejszona wydajność i zdolność koncentracji
  • Przerwy w pracy i nauce
  • Skargi i zwiększona potrzeba uzgodnień

Praktyczna wskazówka: Niedoskonałości izolacji akustycznej można skorygować w późniejszym czasie często jedynie poprzez kosztowne prace budowlane. Planowanie z wyprzedzeniem jest znacznie bardziej ekonomiczne.

Krótkie omówienie podstaw prawnych i normatywnych

Prawo budowlane jako podstawa

Wymogi w zakresie izolacji akustycznej regulują przepisy prawa budowlanego. Przepisy budowlane poszczególnych krajów związkowychstanowią podstawę i są wiążące. W pozwoleniu na budowę są określone wymagania prawne i tym samym stają się one częścią projektu budowlanego.

DIN 4109-1 – normatywna dolna granica

Norma DIN 4109-1 określa minimalne wymagania dotyczące izolacji akustycznej. Celem jest ochrona zdrowia. Te wymagania stanowią dolną granicę, której nie można przekroczyć.

Warto wiedzieć:

  • Norma DIN 4109-1 nie jest normą dotyczącą komfortu
  • nie zapewnia podwyższonej wartości mieszkania
  • nie spełnia automatycznie oczekiwań użytkowników

Właściwa klasyfikacja wyższych wymagań

Norma DIN 4109-1 określa minimalne wymagania dotyczące izolacji akustycznej zgodnie z przepisami budowlanymi. W przypadku wielu projektów budowlanych ten minimalny standard nie jest już dziś wystarczający.
Wymagania zależą od konkretnego projektu budowlanego. Decydujące znaczenie ma typ budynku, jego przeznaczenie, uzgodniona jakość , a przede wszystkim umowa o roboty budowlane. Oprócz normy DIN 4109-1 często stosuje się również normę DIN 4109-5 i VDI 4100, które określają wyższe poziomy izolacji akustycznej.
W budownictwie mieszkaniowym decydujące znaczenie ma to, czego klient może słusznie oczekiwać. Potwierdza to również orzecznictwo. Wyższy sąd krajowy w Szlezwiku-Holsztynie w wyroku z dnia 25.08.2023 r. (sygn. akt: 1 U 85/21) wyjaśnił, że minimalna ochrona zgodnie z normą DIN 4109-1 nie odpowiada automatycznie standardowi wymaganemu w budownictwie mieszkaniowym.

Praktyczna wskazówka: Za miarę zauważalnej poprawy izolacji akustycznej często uznaje się normę DIN 4109-5, zwłaszcza w przypadku standardu mieszkaniowego od normalnego do podwyższonego. Decydujące znaczenie ma jednak nie tylko sama norma, ale również to, co wynika z umowy i czego można słusznie oczekiwać.

Izolacja akustycznej jako element kompletnego systemu

Izolacja akustycznadziała tylko jako kompletny system. Decydujące znaczenie ma współdziałanie wszystkich elementów konstrukcyjnych. Konstrukcja i wyposażenie techniczne budynku działają zawsze wspólnie.
Nawet pozornie małą znaczące decyzje projektowe mogą mieć ogromne konsekwencje:

  • Położenie łazienek lub pomieszczeń sanitarnych w pobliżu pomieszczeń wymagających ochrony
  • Umiejscowienie szybów instalacyjnych
  • Konstrukcja ścian i stropów

Dźwięki są nie tylko wytwarzane, ale także przenoszone. Dźwięki materiałowe mogą rozchodzić się przez elementy konstrukcyjne i być słyszalne w zupełnie innym miejscu.

Praktyczna wskazówka: Izolacja akustyczna ma zawsze charakter systemowy. Zaniedbanie jednego elementu ma wpływ na łączny efekt. Późniejsze poprawki są zazwyczaj kosztowne, a możliwości wprowadzenia ze względów technicznych ograniczone.

Izolacja akustyczna w pomieszczeniach sanitarnych – często niedoceniany czynnik

Również instalacja sanitarna ma znaczący wpływ na późniejszy poziom hałasu. Nawet dobrze zaprojektowane pod względem akustycznymściany, sufity i szybytracą swoją skuteczność, jeżeli hałas instalacji jest przenoszony bez przeszkód. Płynąca woda, wahania ciśnienia i wibracje powodują typowe zakłócenia akustyczne, które przenoszą się bezpośrednio do sąsiednich pomieszczeń.

Dlatego również w tym przypadku obowiązuje zasada:
Należy określić wymagany poziom izolacji akustycznej i jednoznacznie zapisać go w umowie.
Tylko w ten sposób można dostosować projekt, wybór produktów i wykonanie, by zrealizować wspólny cel.
 

Kompleksowa instalacja zamiast pojedynczych elementów

W pomieszczeniach sanitarnych izolacja akustyczna często ogranicza się do pojedynczych produktów. W rzeczywistości jednak należy wziąć pod uwagę całą instalację.
Tak zwany hałas instalacjipowstaje w wyniku współdziałania kilku czynników:

  • Przewody rurowe i ich ułożenie
  • Mocowanie i odsprzężenie
  • Zastosowana armatura
  • Sposób montażu i sytuacja montażowa

Praktyczna wskazówka: Każdy pojedynczy komponent ma wpływ na efekt końcowy. Nawet produkty certyfikowane pod kątem akustycznym nie mogą w pełni wykorzystać swojego potencjału, jeżeli projekt lub sposób montażu są nieprawidłowe. Niezależnie od tego, czy obowiązują minimalne, czy podwyższone wymagania, cały system musi zapewniać wymagany poziom izolacji akustycznej.

Armatura czerpalna na celowniku

Armatura czerpalna to wszelka armatura, która służy do poboru wody. Zalicza się do niej na przykład:

  • Armatura umywalkowa
  • Armatura natryskowa
  • Spłuczki ciśnieniowe do WC i pisuarów

Ma ona istotny wpływ na poziom hałasu, ponieważ przepływ wody, ciśnienie i mechanika oddziałują bezpośrednio na siebie. Aby umożliwić porównawczą ocenę tych odgłosów, armatura jest klasyfikowana pod względem akustycznym.

Objaśnienie klas akustycznych

Norma DIN EN ISO 3822 określa podstawową metodę pomiarową, za pomocą której określa się hałas generowany przez sanitarną armaturę czerpalną w warunkach laboratoryjnych.

W szczególności w odniesieniu do spłuczek ciśnieniowych do toalet i pisuarów norma DIN EN 12541 dodatkowo precyzuje wymagania pomiarowe zgodnie z normą DIN EN ISO 3822. Określa ona zatem, w jaki sposób należy sprawdzać i oceniać armaturę.

Wartości zmierzone zgodnie z normą DIN EN ISO 3822 umożliwiają następnie przypisanie do tzw. grupy armatury (termin normatywny) zgodnie z normą DIN 4109, która w praktyce jest najczęściej określana jako „klasa akustyczna” (potocznie)

Klasyfikacja ta ma szczególne znaczenie w praktyce, ponieważ pozwala projektantom, decydentom odpowiedzialnym za projekty i architektom na dobór armatury o odpowiedniej izolacji akustycznej.

Armatura klasy akustycznej I jest uważana za szczególnie bezszumową i nadaje się do stosowania w miejscach wrażliwych na hałas. Klasyfikacja dotyczy przede wszystkim armatury czerpalnej, ale może również odnosić się do innej armatury wodnej, takiej jak zawory kątowe.
 

Armatura czerpalna – kto ponosi odpowiedzialność?

Izolacja akustyczna w pomieszczeniach sanitarnych to praca zespołowa. Projekt i realizacja są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie się uzupełniają. Pożądany poziom izolacji akustycznej można osiągnąć tylko wtedy, gdy wszystkie zaangażowane strony znają swoje zadania i je zrealizują. 

Zadania projektanta

Projektant określa cele izolacji akustycznej i uwzględnia je w projekcie. Obejmują one:

  • sensowny podział przestrzeni
  • przemyślane ułożenie przewodów
  • jasne wymagania w specyfikacji

Im wcześniej zostaną uwzględnione te kwestie, tym pewniejszy będzie efekt.

Zadania instalatora

Instalator jest zobowiązany do wykonania prac zgodnie z normami. Decydujące znaczenie ma między innymi:

  • izolacja akustyczna przewodów
  • prawidłowe ciśnienie
  • odpowiednie ustawienie armatury

Odchylenia wykonawcze mogą zniweczyć nawet najlepszy projekt.
 

Systemowa izolacja akustyczna - rozwiązania firmy SCHELL

Skuteczna izolacja akustyczna w pomieszczeniach sanitarnych jest wynikiem odpowiedniego projektu, odpowiednich produktów i profesjonalnego montażu. Certyfikowane produkty zapewniają dodatkowe bezpieczeństwo projektowe. Firma SCHELL oferuje szeroką gamę rozwiązań klasy akustycznej I do różnych zastosowań.

Toalety 

Toalety i spłuczki ciśnieniowe są uważane w budownictwie wielokondygnacyjnym za szczególnie krytyczne elementy, ponieważ odgłosy spłukiwania są odbierane jako uciążliwe w sąsiednich pomieszczeniach. Armatura klasy akustycznej I stanowi zatem ważne kryterium decyzyjne podczas projektowania i przetargów. 
 

Umywalki

Armatura umywalkowa należy do najczęściej używanych punktów poboru wody w budynku i dlatego jest typowym źródłem hałasu w codziennym użytkowaniu. Armatura klasy akustycznej I zapewnia wyjątkowo cichy przepływ wody do 20 dB(A), co pozwala znacznie zmniejszyć poziom hałasu, zwłaszcza w sąsiednich sypialniach i pokojach.

Natryski 

Ze względu na duży przepływ wody armatura natryskowa należy do najgłośniejszych źródeł hałasu w pomieszczeniu sanitarnym. Armatura klasy akustycznej I skutecznie ogranicza odgłosy przepływu i szumy, przyczyniając się tym samym do cichszej pracy.

Natynkowa armatura natryskowa MODUS MD-T:
Armatura prysznicowa zoptymalizowana pod względem akustycznym o klasie akustycznej I skutecznie ogranicza odgłosy przepływu i szumy nawet przy dużym natężeniu przepływu.

Natynkowa armatura natryskowa VITUS:
Natynkowa armatura natryskowa VITUS jest dostępna w wersji samozamykającej, jednouchwytowej, ręczną obsługą otwierania/zamykania lub elektroniką CVD-Touch. We wszystkich wersjach jest wyjątkowo cicha dzięki klasie akustycznej I.

Skrzynki podtynkowe Masterbox do podtynkowej armatury natryskowej LINUS:
Skrzynki podtynkowe Masterbox firmy SCHELL są dostarczane w stanie wstępnie zmontowanym i dostępne w różnych wersjach, w zależności od funkcji sterowania, np. w wersji samozamykającej lub z elektroniką CVD-Touch. Prawie wszystkie skrzynki podtynkowe Masterbox mają klasę akustyczną I.

Regulacyjny zawór kątowy

Również armatura przyłączeniowa, taka jak zawory kątowe ma wpływ na poziom hałasu instalacji. Wiele modeli firmy SCHELL spełnia wymagania klasy akustycznej I, redukuje odgłosy przepływu, a dzięki funkcji regulacji zapewnia cichą pracę oraz wypływ wody dostosowany do potrzeb.

Firma SCHELL jest światowym liderem w produkcji zaworów kątowych i zaworów przyłączeniowych do urządzeń. Zawory kątowe firmy SCHELL są produkowane w Niemczech i prawie wszystkie posiadają funkcję regulacji o klasie akustycznej I, nawet przy zdławionym przepływie.

Praktyczna wskazówka: W przypadku niektórych specjalnych wariantów produkty mogą się różnić pod tym względem. Sprawdzenie danych technicznych pozwala uzyskać jasność w tej kwestii.
 

Izolacja akustyczna w budownictwie wielokondygnacyjnym: Całościowa koncepcja, trwały spokój

Izolacja akustyczna nie zaczyna się dopiero podczas montażu. Lecz już na etapie projektu, a o jej sukcesie decyduje także prawidłowa realizacja. Kto już na wczesnym etapie uwzględni kwestie związane z techniką sanitarną i postawi na ciche, zgodne z normami rozwiązania, zmniejsza ryzyka i trwale podnosi komfort mieszkania lub przebywania w budynku. Kluczowe znaczenie ma zawsze współdziałanie konstrukcji budynku, instalacji i odpowiednich produktów. Tylko wtedy, gdy wszystkie elementy są do siebie dopasowane, można trwale uzyskać pożądany poziom izolacji akustycznej. Uzgodnienia projektowe i wykonawcze na wczesnym etapie zapewniają bezpieczeństwo, pozwalają uniknąć poprawek i gwarantują długotrwałą satysfakcję użytkowników.